Հետաքրքիր է

Միջազգային համարներից եկող վտանգավոր զանգեր․ ինչի համար են և ինչպես չընկնել ծուղակը

Միջազգային համարներից եկող վտանգավոր զանգեր․ ինչի համար են և ինչպես չընկնել ծուղակը

Հեռախոսային խաբեությունների աճը Հայաստանում

Վերջին տարիներին Հայաստանում և տարածաշրջանում նկատվում է հեռախոսային խաբեությունների աճ։ Դրանք հիմնականում իրականացվում են միջազգային կոդերով (+365, +375, +187 և այլն)։ Զեղծարարների հիմնական նպատակը ֆինանսական վնաս հասցնելն է՝ կամ անմիջական գումար գանձելով, կամ անձնական տվյալներ ստանալով։

Կարևոր է․ երբեք մի պատասխանեք կամ հետ մի զանգահարեք նման համարներին։ Հնարավոր է ձեր հաշիվից անմիջապես գանձվի գումար՝ րոպեավճարի տեսքով։

Զեղծարարների կողմից կիրառվող մեխանիզմները

  • One Ring Scam («Մեկ զանգի զեղծարարություն») - զանգ են թողնում, որ դուք հետ զանգահարեք։
  • Սպիուֆինգ (Caller ID Spoofing) - զանգը ցուցադրվում է որպես տեղական կամ նույնիսկ բանկի հեռախոսահամար։
  • Ֆիշինգ SMS կամ ձայնային հաղորդագրություն - խնդրում են հաստատել «գործարքը»՝ մուտքագրելով քարտի տվյալները կամ SMS -ով ստացած կոդը։
  • Սոցիալական ճնշում – ներկայանում են որպես բանկի աշխատակից, հարկային տեսուչ կամ ոստիկան, ստեղծելով սթրեսային իրավիճակ։
Այս մեխանիզմները հիմնված են հոգեբանական մանիպուլյացիայի վրա․ զեղծարարները փորձում են ստիպել ձեզ արագ որոշում կայացնել՝ առանց մտածելու։

Միջազգային և տեղական փորձ

Նմանատիպ զեղծարարությունները տարածված են ամբողջ աշխարհում։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ում Federal Communications Commission (FCC)-ը պարբերաբար նախազգուշացնում է քաղաքացիներին նման զանգերի և զեղծարարությունների մասին։ Հայաստանում էլ օպերատորները պարբերաբար հաղորդագրություններ են ուղարկում՝ հորդորելով չպատասխանել նման միջազգային համարներից եկող զանգերին։

Ինչպես պաշտպանվել

  • Հետ չզանգահարել նույնիսկ հետաքրքրասիրությունից դրդված։
  • Համարները ավելացնել սև ցուցակում՝ օգտագործելով հեռախոսի կամ օպերատորի գործիքակազմը։
  • Տեղադրել հակավիրուսային և հակասպամ հավելվածներ (օր.՝ Truecaller, Hiya)։
  • Ստուգեք տեղեկատվությունը․ եթե ներկայանում են որպես բանկի աշխատակից, անջատեք զանգը և ինքներդ զանգահարեք բանկի պաշտոնական համարով։
  • Տեղեկացնել օպերատորին՝ նման համարները արգելափակելու համար։
Հիշեք՝ բանկերը երբեք չեն խնդրում հեռախոսով տրամադրել քարտի գաղտնաբառեր կամ SMS կոդեր։ Եթե նման հարցում ստանում եք, դա խաբեություն է։

Եզրակացություն

Հեռախոսային զեղծարարությունները տեխնոլոգիական և հոգեբանական մեխանիզմների խառնուրդ են։ Պաշտպանվելու համար անհրաժեշտ է ոչ միայն տեխնիկական միջոցներ կիրառել, այլ նաև լինել տեղեկացված և զգոն։ CodeLines-ում մենք կարևորում ենք տեղեկատվական անվտանգության մշակույթը և մշտապես բարձրաձայնում ենք նման ռիսկերի մասին՝ օգնելով օգտատերերին պաշտպանել իրենց անձնական տվյալներն ու ֆինանսները։